Bir şehrin kalkınması yalnızca kamu yatırımlarıyla değil, özel sektörün dinamizmi, girişimcilerin cesareti ve bu süreci yönlendiren kurumların vizyonuyla mümkün olur. Erzurum'da bu kurumların başında ise hiç kuşkusuz Erzurum Ticaret ve Sanayi Odası (ETSO) geliyor.
Saim Özakalın'ın ETSO Yönetim Kurulu Başkanlığı görevine seçilmesiyle birlikte oda, geleneksel oda hizmetlerinin ötesine geçerek yatırım odaklı, proje üreten, Ankara nezdinde güçlü temsil kabiliyeti sergileyen ve uluslararası pazarlara açılmayı hedefleyen bir yapıya kavuştu.
1988'den sonra ilk kez ETSO TOBB nezdinde de temsil edilmeye başlandı. Saim Özakalın TOBB Yönetim Kurulu Üyesi olarak secildi. Bu durum Erzurum'un taleplerinin Türkiye'nin karar alma mekanizmalarına daha güçlü taşınmasına imkân sağladı.
Meclis üyelerinin neredeyse tamamının üniversite mezunu olan ve aktif olarak iş dünyasında yer alan isimlerden oluşması, ETSO yönetimini lider odaklı değil daha kurumsal ve ekip ruhuyla hareket eden bir konuma taşıdı.
Üreten Bir Erzurum Hedefi
Özakalın yönetiminin en önemli yaklaşımı, Erzurum'un sadece tüketen değil, üreten bir şehir olması gerektiği anlayışı oldu. Bu doğrultuda sanayi yatırımları, ihracat, girişimcilik, mesleki eğitim ve yatırım ortamının geliştirilmesi ETSO'nun öncelikli çalışma alanları haline geldi.
Her platformda dile getirilen "üretim, istihdam ve ihracat" vurgusu, oda politikalarının temelini oluşturdu. Erzurum'un ekonomik kalkınmasının ancak güçlü bir sanayi altyapısıyla mümkün olacağı anlayışı, yürütülen projelerin ortak paydası haline geldi.
2. Organize Sanayi Bölgesi'nin Büyümesine Güçlü Destek
Saim Özakalın döneminin en dikkat çeken başlıklarından biri Erzurum 2. Organize Sanayi Bölgesi oldu.
Yeni yatırım alanlarının oluşturulması, altyapının güçlendirilmesi, yatırımcıların arsa taleplerinin karşılanması ve üretim tesislerinin hızla faaliyete geçirilmesi amacıyla yoğun çalışmalar yürütüldü. Bölgenin genişleme süreci yakından takip edildi, kamu kurumlarıyla koordinasyon sağlandı ve yatırımcıların talepleri, ilgili makamlara taşındı.
Valilik, milletvekilleri ve ilgili kurumlarla gerçekleştirilen saha incelemeleri, yatırımların hızlandırılması yönünde önemli bir koordinasyon örneği oluşturdu. ETSO'nun öncülüğünde yürütülen çalışmalar sonucunda Erzurum Merkez 2. Organize Sanayi Bölgesi'ne 246 hektarlık yeni sanayi alanı kazandırılılması için süreç başlatıldı, böylece bölgenin toplam büyüklüğü yaklaşık 910 hektara (9,10 km²) ulaşmış olacak. Bu genişleme, Erzurum'un üretim kapasitesini ve yatırım potansiyelini önemli ölçüde arttıracak stratejik bir adım oldu. Ayrıca istihdama da 20 binin üzerinde katkı sağlayacak.
Bu arada Erzurum'da OSB yatırımlarının 2030'a kadar 6. Teşvik kapsamına alınmasında ETSO'nun ciddi çabaları oldu. Daha önce görülmemiş bir lobi faaliyeti yürüttü.
Ankara'da Güçlü Temsil
Bir ticaret odasının başarısı yalnızca bulunduğu şehirde değil, Ankara'daki etkisiyle de ölçülür.
Aynı zamanda TOBB Yönetim kurulu üyesi olan ve orada da Türkiye Sektör Temsilcilikleri Komisyonlarında Başkanlık yapan Özakalın sayesinde ETSO sadece Erzurum'un değil bölgenin hâmisi durumuna geldi.
Saim Özakalın, göreve geldiği günden itibaren birçok bakanlık, TOBB, KOSGEB, TBMM ve kamu kurumuyla temaslarda bulunarak Erzurum iş dünyasının beklentilerini doğrudan karar vericilere aktarmayı başardı.
ETSO, Erzurum'da istenildiği an Bakan düzeyinde kabul ve ziyaretler gercekleştirebilen şehrin problemlerini en üst düzeyde, çözüm önerileriyle birlikte aktarabilen bir STK konumuna kavuştu. Geçtiğimiz aylarda ETSO yönetiminin gerçekleştirdiği ve bir günde dört bakan ziyaret ettiği Ankara gezisi, bunun en büyük kanıtı olsa gerek.
Ekonomi Buluşmaları kapsamında finansmana erişim, yatırım teşvikleri, OSB yatırımları, enerji maliyetleri, ihracat destekleri ve bölgesel kalkınma konularında hazırlanan dosyalar ilgili bakan yardımcılarına ve ekonomi yönetimine sunuldu. Bu temaslar, ETSO'nun sadece sorunları dile getiren değil, çözüm önerileri geliştiren bir kurum anlayışıyla hareket ettiğinin en büyük kanıtı oldu.
Dünyaya Açılan Erzurum
Özakalın yönetiminin en önemli hedeflerinden biri de Erzurumlu firmaların uluslararası pazarlarda daha görünür hale gelmesiydi. Bunu da başardılar.
Bu kapsamda Ticaret Bakanlığı destekli UR-GE projeleriyle İngiltere, Rusya, Güney Kore, Güney Afrika ve Japonya başta olmak üzere birçok ülkeye ticaret heyetleri gönderildi.
İş insanları yurt dışındaki firmalarla birebir görüşmeler gerçekleştirip, yeni ihracat bağlantıları kurdu. Erzurum'un üretim kapasitesi uluslararası yatırımcılara tanıtıldı. Bu çalışmalar, ihracat kültürünün gelişmesine ve firmaların yeni pazarlara açılmasına katkı sağladı.
Mayıs ayında tıpkı Davos'ta gerçekleştirilen ekonomi formuna alternatif bir forum da Erzurum'da düzendi. Farklı ülkelerden 60'ın üzerinde Devlet Adamı Erzurum'a geldi. Cumhurbaşkanının talimatıyla bu yıl da Aralık ayında gerçekleştirilmesi planlanan Palandöken Ekonomi Forumunda öncülüğu TOBB ve ETSO yaptı.
Siyaset ve bürokrasiyle uyum içinde çalışıldı.
ETSO, Geçmişte Ticaret Odasının yerini bile bilmeyen siyasilerin uğrak noktası haline geldi. Şehre gelen Bakanlar, milletvekilleri Genel Müdürler ETSO'yu ziyaret etmeden şehirden ayrılmadı.
Şehrin dinamikleri olan kurumlarla da kavga etmeden, ortak paydaya Erzurum'u koyarak, uyum içinde bir çalışma sergilendi.
Geçmiş yönetimin Erzurum siyaseti ile Büyükşehir Belediyesiyle ettiği kavgaları hatırlatmak isterim.
Belki de Türkiye'de bir ilktir; Saim Özakalın bütün mesaisini ETSO'ya ayırdı. Tam zamanlı mesaisi sayesinde ETSO arayan herkesin ulaşabildiği, randevusuz gelip sorununu aktarabildiği, muhatap bulabildiği bir yer haline geldi.
Dışarıdan gelen yatırımcılar da yanlarında güçlü ve yol gösterici, engelleri aşmalarına yardımcı olan bir muhatap bulabildiler.
ETSO'nun fiziki yapısıda yenilendi. Hizmet Binası şehrin adına yaraşır bir hale getirildi. Bu arada mumcu caddesindeki vakıf binasıda sökülerek yeniden inşa edildi. Önümüzdeki günlerde açılışı gerçekleştirilecek olan vakıf binası hem vakfa yeni hizmetler için gelir sağlayacak hem de şehre vizyon katacak.
NİYEP ile İstihdama Yeni Bir Soluk
Saim Özakalın döneminin en dikkat çekici çalışmalarından biri de Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB) ile İŞKUR iş birliğinde hayata geçirilen Nitelikli İşgücü Yetiştirme Programı (NİYEP) oldu. Erzurum, programın uygulandığı öncü illerden biri olurken, ETSO da bu sürecin koordinasyonunu üstlenen temel kurumlar arasında yer aldı.
Program kapsamında işverenlerin ihtiyaç duyduğu meslek grupları belirlendi, bu talepler ETSO aracılığıyla ilgili çalışma gruplarına iletildi ve teorik ile uygulamalı eğitimleri kapsayan istihdam garantili programlar hayata geçirildi. Eğitim sürecinde katılımcıların ücretleri ve sosyal güvenlik primleri İŞKUR tarafından karşılanırken, eğitimlerini başarıyla tamamlayan kursiyerlerin ilgili işletmelerde istihdam edilmesi hedeflendi. Programın ilk aşamasında 27 firmanın yaklaşık 500 kişilik nitelikli iş gücü talebinin alınması, Erzurum sanayisinin ve hizmet sektörünün programa gösterdiği ilgiyi ortaya koydu.
NİYEP'in ilerleyen dönemlerinde Erzurum'da çok daha kapsamlı sonuçlar elde edildi. 2025 yılı başında 21 firma ile 766 kişilik istihdam için protokol imzalanırken, farklı sektörlerde yeni eğitim programları devreye alındı. Bu gelişme, işverenlerin nitelikli personel ihtiyacının karşılanması ve iş arayanların meslek sahibi olarak istihdama kazandırılması açısından önemli bir dönüm noktası oldu.
ETSO'nun girişimleriyle yürütülen programlar yalnızca sanayi sektöründe değil, hizmet sektöründe de somut sonuçlar verdi. NİYEP kapsamında özel sektörde faaliyet gösteren işletmeler için yeni istihdam protokolleri imzalandı; örneğin gıda sektöründe faaliyet gösteren bir firma bünyesinde 50 kişilik yeni istihdam sağlandı.
Programın en dikkat çekici başarı örneklerinden biri ise çağrı merkezi sektöründe yaşandı. ETSO'nun öncülüğünde yürütülen çalışmalar sonucunda Erzurum'da faaliyet gösteren NET CALL CENTER'da çalışan sayısı 650 kişiye ulaşmış durumda, bu sayının kısa vadede 1.000 kişiye çıkarılması hedefleniyor. Ayrıca NİYEP kapsamında bugüne kadar 2 bin 417'den fazla kursiyerin eğitim programlarına başladığı açıklandı. Bu rakamlar, ETSO'nun yalnızca yatırım ve sanayi alanında değil, doğrudan istihdamın artırılması konusunda da aktif bir rol üstlendiğini gösteriyor.
NİYEP uygulamaları, Erzurum'da işverenlerin nitelikli personel ihtiyacını karşılarken, özellikle gençler ve iş arayan vatandaşlar için meslek edinme ve kalıcı istihdama ulaşma noktasında önemli fırsatlar sundu. ETSO'nun gayretleri ile Erzurum bu projede Türkiye birincisi oldu.
Saim Özakalın yönetimindeki ETSO'nun bu süreçte üstlendiği koordinasyon görevi, kamu kurumları ile özel sektör arasında güçlü bir iş birliği modeli oluşturarak, Erzurum'un istihdam kapasitesinin artırılmasına önemli katkı sağladı.
Eğitim ve Nitelikli İş Gücü
Sanayi yatırımlarının sürdürülebilirliği için en önemli unsur nitelikli insan kaynağıdır.
Bu anlayışla ETSO; mesleki eğitimin geliştirilmesi amacıyla İstanbul Sanayi Odası ve Erzurum İl Millî Eğitim Müdürlüğü ile iş birliği protokolleri imzalayarak sanayinin ihtiyaç duyduğu ara elemanların yetiştirilmesine yönelik önemli adımlar attı.
Bunun yanında İŞKUR ve KOSGEB iş birlikleriyle girişimcilik ve istihdam programları desteklendi, yeni iş gücü yetiştirilmesine katkı sağlandı.
Katma Değer Üreten Projeler
Son dönemde dikkat çeken projelerden biri de KUDAKA iş birliğiyle yürütülen biyoteknoloji girişimi oldu.
Erzurum'da çoğu zaman düşük ekonomik değerle değerlendirilen koyun yününün farmasötik ve kozmetik sektöründe kullanılabilecek yüksek katma değerli ürünlere dönüştürülmesini hedefleyen bu proje, klasik tarım ve hayvancılık anlayışının ötesine geçen yenilikçi bir kalkınma modeli olarak örnek projelerden biri oldu.
Bu yaklaşım, Erzurum'un sadece ham madde üreticisi değil, teknoloji ve bilgi temelli üretim yapan bir şehir olmasına katkı sunabilecek önemli bir adım olarak değetlendiriliyor
Girişimcilik Ekosisteminin Güçlendirilmesi
ETSO, genç girişimcileri destekleyen projelere de ağırlık verdi.
KOSGEB destek programlarında aktif rol alınması, girişimci seçme kurullarına katılım sağlanması ve yeni iş fikirlerinin desteklenmesi, Erzurum'da girişimcilik kültürünün gelişmesine katkıda bulundu.
Özellikle gençlerin üretime yönlendirilmesi ve teknoloji tabanlı yatırımların teşvik edilmesi, benim için uzun vadeli kalkınma açısından son derece önemli.
ETSO Genç ve Kadın Grişimciler Kurulları sahadaki çalışmalarıyla Türkiye gündemine girdi.
Bunlar bir çırpıda aklıma gelenler. Neticede, Saim Özakalın ve ekibinin görev süresi boyunca ETSO, yalnızca üyelerine hizmet sunan bir oda olmanın ötesine geçerek Erzurum'un ekonomik vizyonunu şekillendiren, yatırımcıyı destekleyen, ihracatı teşvik eden ve kamu-özel sektör iş birliğini güçlendiren bir kurum görünümü kazandı.
Elbette ekonomik dönüşüm uzun soluklu bir süreçtir ve tüm hedeflerin kısa sürede gerçekleşmesi beklenemez. Hele de uzun yıllar adeta uykuda olan bir yer için. Ancak bugün gelinen noktada; organize sanayi bölgelerinin gelişimi, uluslararası ticaret heyetleri, mesleki eğitim hamleleri, girişimcilik projeleri, biyoteknoloji yatırımları ve Ankara nezdindeki güçlü temsil, ETSO'nun daha aktif ve proje odaklı bir anlayış benimsediğinin açık bir kanıtı.
Önümüzdeki yıllarda bu girişimlerin yeni yatırımlara, daha yüksek ihracata ve kalıcı istihdama dönüşmesinin önünde hiç bir engel yok. Saim Özakalın'ın bu ilk dönemini, Erzurum ticaret ve sanayi tarihindeki önemli dönüm noktalarından biri olarak değerlendirmek bir hakkı teslim etmek anlamına geliyor.